വിശുദ്ധ വേദഗ്രന്ഥവും പരിശുദ്ധ പാരമ്പര്യവും

ബൈബിളിനെയും പാരമ്പര്യത്തെയും കുറിച്ചുള്ള ഓറിയൻ്റൽ ധാരണ പലപ്പോഴും ഓർത്തഡോക്സ് സഭകൾ, ഓറിയൻ്റൽ ഓർത്തഡോക്സ് സഭകൾ, പൗരസ്ത്യ കത്തോലിക്കാ സഭകൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള പൗരസ്ത്യ ക്രിസ്ത്യൻ പാരമ്പര്യങ്ങളുടെ വീക്ഷണങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഈ പാരമ്പര്യങ്ങൾക്ക് തിരുവെഴുത്തുകളോടും പാരമ്പര്യങ്ങളോടും ഒരു വ്യതിരിക്തമായ സമീപനമുണ്ട്, അവയെ ദൈവിക വെളിപാടിൻ്റെ വേറിട്ടതോ മത്സരിക്കുന്നതോ ആയ സ്രോതസ്സുകളായിട്ടല്ല, മറിച്ച് പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതും പരസ്പരം പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നതുമായി കാണുന്നു. പൗരസ്ത്യ ക്രിസ്ത്യൻ ധാരണ, തിരുവെഴുത്തുകളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുകയും മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സന്ദർഭമായി സഭയുടെ ജീവിത പാരമ്പര്യത്തെ ഊന്നിപ്പറയുന്നു. ഈ വീക്ഷണം ആദിമ സഭയിലും സഭാപിതാക്കന്മാരുടെ രചനകളിലും ആഴത്തിൽ വേരൂന്നിയതാണ്.

ഓറിയന്റൽ പരിചാരത്തിൽ ബൈബിൾ

1. വിശുദ്ധ ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായി പരിശുദ്ധ വേദഗ്രന്ഥം: കിഴക്കൻ ക്രിസ്തീയത ബൈബിളിനെ വിശുദ്ധ ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് കാണുന്നത്. ചരിത്രം സഭയുടെ മുഴുവൻ ജീവിതം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു, അതിന്റെ ലിറ്റർജി, പ്രാർത്ഥനകൾ, ഉപദേശങ്ങൾ, കൂടാതെ വിശുദ്ധ വേദഗ്രന്ഥങ്ങളും. അതിനാൽ ബൈബിൾ വിശ്വത്തിന്റെ തുടർച്ചയായ വെളിപ്പെടുത്തലിന്റേയും വിശ്വാസികളായ സമുഹത്തിനുള്ള പ്രവർത്തിയുടെയും വ്യാപക സാഹചര്യത്തിൽ നിരവധിപിക്കുന്നു.
2. സഭാപിതാക്കന്മാരുടെ വേഷം: സഭാപിതാക്കന്മാരുടെ എഴുത്തുകൾ പൗരസ്ത്യ ക്രിസ്ത്യാനിറ്റിയിൽ അവരുടെ വിശിഷ്ടമായ ഉൾക്കാഴ്ചകൾക്കും തിരുവെഴുത്തുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ദൈവശാസ്ത്രപരമായ പ്രതിഫലനങ്ങൾക്കും വളരെ ആദരണീയമാണ്. സെൻ്റ് ജോൺ ക്രിസോസ്റ്റം, സെൻ്റ് ബേസിൽ ദി ഗ്രേറ്റ്, സെൻ്റ് ഗ്രിഗറി ഓഫ് നാസിയാൻസസ് തുടങ്ങിയ പിതാക്കന്മാർ പൗരസ്ത്യ ക്രിസ്ത്യൻ ചിന്തകളെ സ്വാധീനിക്കുന്ന തിരുവെഴുത്തുകളുടെ ആഴത്തിലുള്ള വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

• ഉദാഹരണത്തിന്, സന്റ് ജോൺ ക്രിസോസ്റ്റം (c. 349–407) ആഴത്തിലുള്ള ആത്മീയവും ധാർമ്മികവുമായ ഉൾക്കാഴ്ചകൾ നൽകുന്ന പുതിയ നിയമത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രഭാഷണങ്ങൾക്ക് അദ്ദേഹം പ്രശസ്തനാണ്. മത്തായിയുടെ സുവിശേഷത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ വ്യാഖ്യാനം (മത്തായിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഹോമിലീസ്) തിരുവെഴുത്തുകളോടുള്ള പാട്രിസ്റ്റിക് സമീപനത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സുപ്രധാന കൃതിയാണ്.
• സന്റ് ബേസിൽ മഹാന്മാരായവൻ (c. 330–379) വിശുദ്ധവേദഗ്രന്ഥത്തിന്റെ വ്യാഖ്യാനത്തിൽ പരിശുദ്ധാത്മാവിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെ ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു. കൃതിയിൽ, അദ്ദേഹം പരിശുദ്ധാത്മാവിന്റെ ദൈവികതയും അതിന്റെ വേദഗ്രന്ഥ സത്യമുദ്രകളുടെ വെളിപ്പെടുത്തലിൽ ഉള്ള വേഷവും വാദിച്ചു.

1. ലിറ്റർജിക്കൽ പശ്ചാത്തലം: കിഴക്കൻ ചർച്ചുകളുടെ ലിറ്റർജി വേദഗ്രന്ഥ പരാമർശങ്ങളും വായനകളും കൊണ്ടു സമ്പുഷ്ടമാണ്. ദൈവീക ലിറ്റർജിയും മണിക്കൂറുകളുടെ ലിറ്റർജിയും പഴയയും പുതിയതുമായ നിയമങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വ്യാപകമായ വായനകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു, ഇത് സഭയുടെ യജ്ഞജീവിതത്തിൽ വേദഗ്രന്ഥത്തിന്റെ ഏകീകരണത്തെ പ്രകടമാക്കുന്നു. ഈ ലിറ്റർജി പശ്ചാത്തലം സമൂഹികവും അനുഭവപരിചയവുമുള്ള ഒരു ചട്ടക്കൂടായി വേദഗ്രന്ഥം മനസ്സിലാക്കുന്നതിനായി സേവിക്കുന്നു.

ഓറിയന്റലിൽ അവബോധത്തിൽ ചരിത്രം

1. ജീവിക്കുന്ന സാക്ഷ്യമായി ചരിത്രം: കിഴക്കൻ ക്രിസ്തീയതയിൽ ചരിത്രം സ്ഥിരമായ ഉപദേശങ്ങളോ പ്രായോഗികങ്ങളോ ആയ ഒരു ശേഖരം എന്നതല്ല; അത് സഭയ്ക്ക് ഉള്ള പരിശുദ്ധാത്മാവിന്റെ സാന്നിധ്യവും മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശവും ആയ ജീവിക്കുന്ന, സജീവമായ സാക്ഷ്യമാണ്. ഇതിൽ ഏകതാന്ത്രിക സഭകളുടെ തീരുമാനങ്ങൾ, സഭാ ചട്ടങ്ങൾ, ലിറ്റർജിക്കൽ ചടങ്ങുകൾ, സഭാപിതാക്കന്മാരുടെ ആത്മീയ ഉപദേശങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു.
2. കൺസെൻസസ് പട്ട്രുമ (പിതാക്കന്മാരുടെ ഏകാമതം): കിഴക്കൻ ചർച്ചകൾ സഭാപിതാക്കന്മാരുടെ ഏകാമതത്തെ അപ്പോസ്തോലികതയുടെ മാനദണ്ഡമായി ഊന്നിപ്പറയുന്നു. ഈ ഏകാമതം മുദ്രാവാക്യ രൂപകൽപ്പനകളിലുള്ള കൃത്യമായ സമ്മതം മാത്രമല്ല, സഭയുടെ ആത്മീയ, ലിറ്റർജിക്കൽ ജീവിതത്തിലെ ആഴത്തിലുള്ള ഒരുമയേയും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.
3. ദൈവശാസ്ത്രം ഡോക്സോളജിയായി: കിഴക്കൻ ക്രിസ്തീയ ദൈവശാസ്ത്രം സാധാരണയായി ഒരു ഡോക്സോളജിക്കൽ സമീപനത്തിലൂടെയാണ് ചിത്രീകരിക്കുന്നത്, അതിൽ ദൈവശാസ്ത്രവും യജ്ഞവും വിച്ഛേദമില്ലാത്തവയാണ്. ദൈവശാസ്ത്ര സത്യം ലിറ്റർജിക്കൽ യജ്ഞത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ പ്രകടമാകുകയും അനുഭവിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു, അത് ദൈവത്തിന്റെ രഹസ്യമൂലമായ അറിവിനെ ഊന്നി കാണിക്കുന്നു.

വേദഗ്രന്ഥ പരാമർശങ്ങളും ദൈവശാസ്ത്ര വിഷയങ്ങളും

• 2 തെസ്സലൊനിക്കർ 2:15: “അങ്ങനെ, സഹോദരങ്ങളേ സഹോദരികളേ, നമുക്ക് നിങ്ങള്‍ക്കു കൈമാറിയ ഉപദേശങ്ങളിലേം ഉറച്ചുനില്‍ക്കുക, അത് വായ്മൊഴിയിലോ അല്ലെങ്കില്‍ കത്തിന്റെ രൂപത്തിലോ ആയാലും.” ഈ വാക്യം അപ്പസ്തോലിക പരമ്പരയോട് അടുപ്പം പാലിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു, അത് വായ്മൊഴിയിലോ എഴുത്തിലോ നല്‍കിയാലും, തിരുവെഴുത്തിനൊപ്പം പരമ്പരയ്ക്ക് നല്‍കിയ കിഴുകന്‍​പടിയുടെ അത്യന്തം പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
• 1 Corinthians 11:2: “എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും എന്നെ നിങ്ങള്‍ ഓര്‍മ്മിക്കുന്നതിനും, ഞാൻ നിങ്ങളിലേയ്ക്ക് കൈമാറിയതുപോലെ തന്നെ പരമ്പരകളില്‍ പിടിച്ചുനിറ്ക്കുന്നതിനും ഞാന്‍ നിങ്ങളെ സ്തുതിക്കുന്നു.” കൊറിന്ത്യര്‍ക്ക് അദ്ദേഹം കൈമാറിയതായ പരമ്പരകളില്‍ നില്‍ക്കുന്നതുമായുള്ള പോളിന്റെ സ്തുതിയിൽ അപ്പസ്തോലിക പരമ്പരയുടെ മൂല്യം ഊന്നിപ്പറയപ്പെടുന്നു.
• John 16:13: “നിരന്തരമായി സത്യമാന്‍ ആയ പരിശുദ്ധാത്മാവ് വരുമ്പോൾ, അവൻ നിങ്ങളെ മുഴുവൻ സത്യത്തിലേക്കു നയിക്കും. അവന്‍ സ്വയം യാതൊന്നും പറയുകയില്ല; അവന്‍ കേട്ടതുമാത്രം പറയും, വരാനിരിക്കുന്നതും നിങ്ങള്‍ക്ക് അറിയിക്കും.” പരിശുദ്ധാത്മാവിന്റെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശത്തിന്റെ ഈ വാഗ്ദാനം, ചർച്ചിൽ ഗവേഷക, ചൈതന്യമുള്ള പരിശുദ്ധ ആത്മാവിന്റെ പ്രവർത്തനമായി പരമ്പരയെ കിഴുകാന്‍ അടിസ്ഥാനപരമാണ്.

സമാപനം

ബൈബിളും പരമ്പരയും സംബന്ധിച്ച കിഴക്കൻ ധാരണ, തിരുവെഴുത്തിനെ സഭയുടെ ജീവിക്കുന്ന പരമ്പരയുടെ ഭാഗമെന്ന രീതിയിൽ കാണുന്നു. ഈ കാഴ്ചപ്പാട് ക്രിസ്ത്യാന വിശ്വാസത്തിന്റെ കൂട്ടായ, സമുഹ, ലിതർജിക, മിസ്റ്റിക്കൽ വശങ്ങളെ ഊന്നി കാണിക്കുന്നു, പരിശുദ്ധാത്മാവ് സഭയെ മുഴുവൻ സത്യത്തിലേയ്ക്കു നയിക്കുന്നു എന്ന വിശ്വാസത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമായി.

 

കിഴക്കൻ ക്രിസ്ത്യാന പരമ്പരയുടെ ബൈബിളും പരമ്പരയും സംബന്ധിച്ച ധാരണ, ഓർത്തഡോക്സ് സഭകള്‍, ഓറിയന്റല്‍ ഓർത്തഡോക്സ് സഭകള്‍, ഈസ്റ്റ്‌റന്‍ കത്തോലിക്കാ സഭകള്‍ എന്നിവയുടെ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നവയാണ്. ഈ പരമ്പരകൾ തിരുവെഴുത്തിനെ വേർതിരിച്ചോ അല്ലെങ്കിൽ മത്സരിക്കുന്നതോ ആയി കാണാതെ, ദൈവീയ വെളിപ്പെടുത്തലിന്റെ അടുത്ത ബന്ധവും പരസ്പരം പ്രകാശിതമാക്കുന്നതുമായതായാണ് കാണുന്നത്. കിഴക്കൻ ക്രിസ്ത്യാന ധാരണ സഭയുടെ ജീവിക്കുന്ന പരമ്പരയെ, തിരുവെഴുത്തിന്റെ വിവരത്തിന്റെയും വ്യാഖ്യാനത്തിന്റെയും സാഹചര്യമായി കണക്കാക്കുന്നു. ഈ കാഴ്ചപ്പാട് പ്രാരംഭ സഭയിലും സഭാപിതാക്കന്മാരുടെ രചനകളിലും ആഴത്തില്‍ വേരേറിയിരിക്കുന്നു.

കിഴക്കൻ പരമ്പരയിലുള്ള ബൈബിള്‍

1. പവിത്ര പരമ്പരയുടെ ഭാഗമായ പരിശുദ്ധ വേദഗ്രന്ഥം: കിഴക്കന്‍ ക്രിസ്ത്യാനപരമ്പര ബൈബിളിനെ പവിത്ര പരമ്പരയുടെ ഒരു ഭാഗമായാണ് കാണുന്നത്. പരമ്പര സഭയുടെ മുഴുവന്‍ ജീവിതം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു, അതിന്റെ ലിതർജി, പ്രാർത്ഥനകൾ, ഉപദേശങ്ങൾ, പരിശുദ്ധ വേദഗ്രന്ഥങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ. അങ്ങനെ ബൈബിള്‍ ദൈവത്തിന്റെ തുടർച്ചയായ വെളിപ്പെടുത്തലിന്റെയും വിശ്വാസികളുടേ സമൂഹത്തിനുള്ള പ്രവർത്തിയിന്റെയും വ്യാപകമായ പശ്ചാത്തലത്തിൽ മനസ്സിലാക്കപ്പെടുന്നു.
2. സഭാപിതാക്കളുടെ പങ്ക്: സഭാപിതാക്കന്മാരുടെ എഴുത്തുകൾ പൗരസ്ത്യ ക്രിസ്ത്യാനിറ്റിയിൽ അവരുടെ വിശിഷ്ടമായ ഉൾക്കാഴ്ചകൾക്കും തിരുവെഴുത്തുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ദൈവശാസ്ത്രപരമായ പ്രതിഫലനങ്ങൾക്കും വളരെ ആദരണീയമാണ്. സെൻ്റ് ജോൺ ക്രിസോസ്റ്റം, സെൻ്റ് ബേസിൽ ദി ഗ്രേറ്റ്, സെൻ്റ് ഗ്രിഗറി ഓഫ് നാസിയാൻസസ് തുടങ്ങിയ പിതാക്കന്മാർ പൗരസ്ത്യ ക്രിസ്ത്യൻ ചിന്തകളെ സ്വാധീനിക്കുന്ന തിരുവെഴുത്തുകളുടെ ആഴത്തിലുള്ള വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

• • ഉദാഹരണത്തിന്, സെന്റ് ജോൺ ക്രൈസോസ്റ്റോം (ക്രി.ശ. 349–407) ആഴത്തിലുള്ള ആത്മീയവും ധാർമ്മികവുമായ ഉൾക്കാഴ്ചകൾ നൽകുന്ന പുതിയ നിയമത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രഭാഷണങ്ങൾക്ക് അദ്ദേഹം പ്രശസ്തനാണ്. മത്തായിയുടെ സുവിശേഷത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ വ്യാഖ്യാനം (മത്തായിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഹോമിലീസ്) തിരുവെഴുത്തുകളോടുള്ള പാട്രിസ്റ്റിക് സമീപനത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സുപ്രധാന കൃതിയാണ്.
  • സെന്റ് ബേസിൽ മഹാ (ക്രി.ശ. 330–379) തിരുവെഴുത്തിന്റെ വ്യാഖ്യാനത്തിൽ പരിശുദ്ധാത്മാവിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെ അദ്ദേഹം ഊന്നി നിർത്തി. പരിശുദ്ധാത്മാവിനെ കുറിച്ച്, അവൻ തെളിയിക്കുന്നത്, പരിശുദ്ധാത്മാവ് ദൈവികതയാണ്, തിരുവെഴുത്തിലെ സത്യം വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിൽ അതിന്റെ പങ്കാണ്.

1. ലിതർജിക സാഹചര്യത്തിൽ: പൗരസ്ത്യ സഭകളുടെ ആരാധനാക്രമം തിരുവെഴുത്തു പരാമർശങ്ങളും വായനകളും കൊണ്ട് പൂരിതമാണ്. ദൈവിക ആരാധനക്രമവും മണിക്കൂറുകളുടെ ആരാധനക്രമവും പഴയതും പുതിയതുമായ നിയമങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിപുലമായ വായനകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു, ഇത് സഭയുടെ ആരാധനാ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരുവെഴുത്തുകളുടെ സമന്വയത്തെ പ്രകടമാക്കുന്നു. ഈ ആരാധനാക്രമ സന്ദർഭം തിരുവെഴുത്തുകൾ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനുള്ള സാമുദായികവും അനുഭവപരവുമായ ഒരു ചട്ടക്കൂട് നൽകുന്നു.

കിഴക്കൻ മനസ്സിലാക്കലിലുള്ള പരമ്പര

1. ജീവൻ സാക്ഷി എന്ന നിലയിലുള്ള പരമ്പര: കിഴക്കൻ ക്രിസ്തീയതയില്‍ പരമ്പരയെ ഒരു ഉറച്ച, മുറിച്ചുള്ള ഉപദേശങ്ങളോ ആചാരങ്ങളോ ആയി കാണുന്നില്ല; അത് സഭയിലെ പരിശുദ്ധാത്മാവിന്റെ സാന്നിധ്യവും മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശവും ആയുള്ള ജീവന്‍ സമർപ്പിത സാക്ഷി എന്ന നിലയിലാണ്. ഇതിൽ സമാന്തരിസമുള്ള സംഗമങ്ങളുടെ തീരുമാനങ്ങളും, സഭയുടെ ചട്ടങ്ങളും, ആരാധനാപദവും, സഭാപിതാക്കന്മാർ്റെ ആത്മീയ ഉപദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
2. പിതാക്കന്മാരുടെ ഏകീകാരം (പിതാക്കന്മാരുടെ ഏകമതം): കിഴക്കൻ സഭകൾ സഭാപിതാക്കന്മാരുടെ ഏകീകരണത്തെ orthoദോക്സി നിശ്ചയിക്കാൻ മാനദണ്ഡമാക്കുന്നു. ഈ ഏകീകരണം സിദ്ധാന്തപരമായ രൂപങ്ങളുടെ ഒപ്പമല്ല; അത് സഭയുടെ ആത്മീയ-ആരാധനാജീവിതത്തിലെ ആഴത്തിലുള്ള സാംഗ്ഗീത്യത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.
3. ദൈവശാസ്‌ത്രം സ്തുതിദീപ്തി ആയി: കിഴക്കൻ ക്രിസ്തീയ ദൈവശാസ്‌ത്രം സ്തുതിദീപ്തി സമീപനത്തിലൂടെ ചിന്തിക്കപ്പെടുന്നതാണ്; അതില്‍ ദൈവശാസ്‌ത്രം, ആരാധന എന്നിവ കൈയോർത്ത് വേർപെടുത്താനാവില്ല. ദൈവശാസ്‌ത്ര സത്യം ആരാധനാ സേവനത്തിന്റെ സന്ധർഭത്തിൽ പ്രകടിപ്പിക്കുകയും അനുഭവിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു, അതിലൂടെ ദൈവത്തിന്റെ ആവേശപരവും അനുഭവപരവുമായ ജ്ഞാനത്തെ ഊന്നിപ്പറയുന്നു.

ശാസ്ത്രപരമായ പരാമർശങ്ങളും ദൈവശാസ്‌ത്ര വിഷയങ്ങളും

• 2 തെസലോനിക 2:15: “അപ്പോള്‍, സഹോദരരോ സഹോദരിമാരോ, നിൻമേൽ നമുക്ക് കൈമാറിയ ഉപദേശങ്ങളിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുക, അതു വാക്കിലൂടെ ആയാലോ, കത്തിയിലൂടെ ആയാലോ.” ഈ വാചകം ശബ്ദമോ എഴുത്തോ ഏതു രൂപത്തിലുമാകട്ടെ അപ്പസ്തോലിക പരമ്പരയുടെ മന്ത്രവാദത്തെ കെട്ടുകയെന്നു, ശാസ്ത്രത്തോടു കൂടിയുള്ള കിഴക്കൻ പരമ്പരയുടെ പ്രാധാന്യത്തെ പ്രമേയമാക്കി കാണിക്കുന്നു.
• 1 കൊരിന്ത്യർ 11:2: “വളരെയധികം നന്ദി ഞാനുണ്ടു; നിന്നെല്ലാവരെയും ഞാൻ എല്ലാം ഓർക്കുന്നതിലും, ഞാൻ നിനക്കു കൈമാറിയ പരമ്പരകളെ സ്ഥിരമായി നിലനിർത്തുന്നതിലും.” കോരിന്ത്യഞ്ചെയുടെ ശാസ്ത്രത്തിനു അവനെ കൈമാറിയ പരമ്പരകളെ തുടരുന്നതിലുള്ള പോളിന്റെ പ്രശംസ അവിടെയുണ്ടായ അപ്പസ്തോലിക പരമ്പരയുടെ മൂല്യത്തെ ഹൈലൈറ്റ് ചെയ്യുന്നു.
• യോഹന്നാൻ 16:13: “പക്ഷേ, സത്യത്തിന്റെ ആത്മാവ്‌ വന്നപ്പോൾ, അവൻ നിങ്ങളെ എല്ലാ സത്യത്തിലൂടെയും നിർദ്ദേശിക്കും. അവൻ സ്വയം സംസാരിക്കില്ല; അവൻ കേട്ടതു മാത്രം പറയും; വന്നേക്കാവുന്ന കാര്യങ്ങൾ അവൻ നിങ്ങളെ അറിയിക്കും.” പരിശുദ്ധാത്മാവിന്റെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശത്തിന്റെ ഈ വാഗ്ദാനം കിഴക്കൻ പരമ്പരയുടെ ജീവിതപരവും പ്രവർത്തനപരവുമായ ബോധത്തിൽത്തെ അടിസ്ഥാനമായി നില്‍ക്കുന്നു.

ഉപസംഹാരം

ഓറിയന്റൽ അവബോധം ശാസ്ത്രത്തെയും പരമ്പരയെയും ഒരുമിച്ച് ജീവിതപരമായ പരമ്പരയുടെ ബന്ധത്തിൽ കാണുന്ന സമഗ്രമായ ദൃഷ്ടികോണം ആണ്. ഈ വീക്ഷണം ക്രിസ്ത്യൻ വിശ്വാസത്തിൻറെയും പ്രാക്ടീസിന്റെയും കൂട്ടായ, ആരാധനാപര, മിസ്റ്റിക്കൽ വശങ്ങളെയാണ് പ്രാധാന്യമർപ്പിക്കുക, പരിശുദ്ധാത്മാവ് സഭയെ എല്ലാ സത്യത്തിലേക്കു നയിക്കുന്നു എന്ന വിശ്വാസത്തിൽ ആധാരിതം.